In 2003 lijfde Claas trekkerfabrikant Renault in. De ogenschijnlijk eenvoudige stap zorgde voor opschudding in het Nederlandse dealerlandschap en bracht tegelijk de Duitse en Franse cultuur bij elkaar. TREKKER blikt in Jaarboek 2026 terug op een bewogen jaar waarin nog veel meer gebeurde. Een analyse.
We schrijven 23 februari 2003. Helmut Claas en Renault S.A.-bestuurslid Patrick Faure ondertekenen een overeenkomst waarin Claas een meerderheidsbelang neemt in de Renault-trekkerfabriek in het Franse Le Mans. De ondertekening vindt enkele dagen voor de Sima plaats, destijds de grootste en meest belangrijke Franse mechanisatiebeurs in Parijs. Nooit kwam naar buiten hoeveel euro’s Helmut Claas voor Renault betaalde, maar speculaties gingen rond dat voor 51% van de Renault-aandelen €74,7 miljoen was neergeteld.
Hoe dan ook, het is voor de mechanisatiewereld schokkend nieuws. Wereldnieuws. Hoe vaak komt het voor dat een machinefabrikant een trekkerfabrikant overneemt? Dat grotere concerns of trekkerfabrikanten kleinere fabrikanten opslokken, is algemeen bekend. Zeker in die periode, het begin van het nieuwe millennium, is sprake van een heuse overnamegolf waarin veel fabrikanten worden opgeslokt door grotere. Sprekende voorbeelden zijn het ontstaan van Agco (Allis-Gleaner COrporation) dat onder meer de merken Deutz-Allis, White New Idea, Massey Ferguson, Fendt, Valtra en Laverda opkocht. Evenzo ontstond Case New Holland Industrial (CNHI) door het samenbrengen van merken als Ford, Fiat, Case IH en Steyr, waarbij Ford en Fiat opgingen in New Holland.
Lees verder onder kaders en foto’s
Terug naar Claas. Claas kocht Renault Agriculture. Claas wilde wel, Renault wilde ervan af om de focus (weer) te verleggen richting de autoproductie. En zo komen twee grote spelers bij elkaar. Een logische overname die door Claas wellicht onder druk is uitgevoerd. Immers, in Frankrijk werd 40% van de Claas-machines veelal via het Renault-dealernetwerk verkocht. Verlies van dat netwerk kon een flink risico opleveren voor Claas. Dat risico was er temeer omdat ook Agco het had gemunt op de Renault-trekkerfabriek. Logisch, omdat Agco inmiddels Massey Ferguson in handen had. Met de overname van Renault zou Agco de gezamenlijke Gima-transmissiefabriek volledig in handen krijgen. Dat gebeurde uiteindelijk dus niet; vandaag de dag is die fabriek voor de helft in handen van Claas en de andere helft is van Agco.
Ook speelde zeker een persoonlijke kwestie mee: Helmut Claas wilde verder met trekkers. Het was simpelweg zijn persoonlijke prestigepunt. De verkoop van de Xerion-trekkers was immers nog geen vetpot. En eerdere ontwikkelingen van trekkers waren niet allemaal succesvol.
Ruim een halfjaar na de ondertekening van het contract verandert de trekkerkleur in oktober 2003 van het alom bekende Renault-oranje in Claas-groen. De Duitsers noemen deze lichtgroene kleur ook wel ‘saatengrün’ oftewel zaadgroen.
Begin november 2003 toont Claas op de Agritechnica voor het eerste een compleet pakket van alle machines, zelfrijders én de hele reeks trekkers, waaronder de toen al bekende series Celtis, Ares en Atles. Later kwamen daar nog de Arion 500 en 600 (in 2007) en de Axion 800 (2006) bij (zie tijdlijn).
Kamps de Wild (KDW) had ten tijde van de overname een dichtgetimmerd dealernetwerk voor de verkoop van maaidorsers, hakselaars en hooibouwmachines van Claas, en was al importeur van de McCormick-trekkers. Ook Renault had een mooi sluitend dealernetwerk in Nederland. Claas Duitsland eiste echter merkexclusiviteit, zowel voor de importeurs als voor de (meeste) dealers. Het merk McCormick zat dus in de weg.
KDW-directeur Jint van Dijk kwam met directeur Gerrit van der Scheer van Reesink Technische Handel (RTH) overeen om de McCormick-import door te schuiven naar laatstgenoemde. Probleem opgelost. Bijzonder detail is wel dat Reesink ruim een jaar later de McCormick-import alweer afstootte door onenigheid met McCormicks fabrikant Argo Tractors in Italië.
Claas koopt Renault. Renault blij, Claas blij. Maar zo eenvoudig als die overname lijkt, zo spannend wordt deze wisseling ervaren bij de importeurs en de dealers. Want: wie mag nu die trekkers gaan verkopen? Zijn dat de voormalige Renault-dealers of de voormalige Claas-dealers? Daar komt bij dat deze periode in Nederland en België extreem onrustig was. Er gebeurde namelijk veel meer. Zo ging het Nederlandse Netagco failliet. Tot Netagco behoorden vele bedrijven zoals Miedema, AVR en Wühlmaus, maar ook Case IH-importeur Boeke Heesters. Die zat in Lelystad, net als de Nederlandse dependance van Renault, Renault Agriculture Nederland BV. In diezelfde periode nam ook Agco Valtra over.
Al deze faillissementen en overnames ervoeren dealers vooral als ‘een spannende tijd’ (zie mini-interviews). Fabrikanten en importeurs hadden keuzes te maken. En de dealers moesten daarin veelal afwachten.
In die tijd zijn de merken Claas en Case IH van oudsher vaak in dezelfde showroom te vinden in Nederland. Aan dat huwelijk lijkt een einde te komen. Claas komt immers met trekkers en Boeke Heesters gaat failliet. Het moederbedrijf van Case IH, Case New Holland industrial (CNHi) neemt de distributie van de merken Case IH en Steyr in eigen hand. Het gevolg is dat diverse Case IH-dealers die ook (willen) kiezen voor Claas-trekkers aan de kant worden gezet. Sommigen spreken van een schrikbewind door CNH.
Het was dus aan KDW om keuzes te maken tussen dealers. Aangezien alles snel moest gebeuren, mochten sowieso alle Renault-dealers verder met de Claas-trekkers, en evenzogoed alle bestaande Claas-dealers. KDW kocht zo tijd om te bekijken welke dealers vol voor de trekkers gingen en welke niet. Overigens was een keuze nooit eenvoudig voor KDW. Alle Claas-dealers hadden al een ander trekkermerk erbij en alle Renault-dealers hadden een ander machinemerk ernaast staan.
Het ultieme doel was om van een Claas-dealer een dealer te maken die het hele Claas-pakket zou aanbieden: van de grote oogstmachines en trekkers tot de kleine hooibouwmachines. Door de cultuurrijke voorgeschiedenis bij elke dealer was dat doel eigenlijk niet haalbaar voor heel Nederland.
Het was KDW-directeur Dick Melessen die in 2015 het Claas-dealernetwerk helder indeelde in drie categorieën: Greenliner-dealer (alleen hooibouw), Longliner-dealer (trekkers en hooibouw) en Full-liner (alles, dus ook oogstmachines, verreikers en de Xerion-trekkers). In 2015 waren er 12 Greenliner-, 27 Longliner- en 7 Full-liner-dealers. Inclusief meerdere vestigingen en subdealers lag het aantal verkooppunten in Nederland op 70.
Nu, begin 2026, is het aantal Claas-verkooppunten met 37 stuks bijna gehalveerd. Daarvan zijn er 30 officieel Claas-dealers, waarvan 9 met de status van Full-liner en 21 Longliner zijn. De Greenliner bestaat sinds 2023 niet meer. Bij deze bedrijven is het Claas-dealerschap beëindigd of ze zijn als servicepartner onder een officiële dealer verder gegaan.
De Duitse cultuur is de Franse niet en omgekeerd. Toch onderhield de familie Claas destijds altijd warme contacten met de Renault-directie, verklaart voormalig Claas-topman Lothar Kriszun. Hij stelt dat Claas een lastige toekomst tegemoet zou gaan als het geen aansluiting zou zoeken bij een trekkermerk. Het dealernetwerk zou dan immers onder druk komen te staan. Ook hij bevestigt dus dat het samengaan van Claas met Renault de meest logische keus was, en eigenlijk onontkoombaar.
Kriszun stelt dat de Claas-directie zich er ten volle van bewust was dat het samenbrengen van twee culturen uiterst veel aandacht zou vergen. “Claas is een traditioneel Duits familiebedrijf dat gaat samenwerken met een Frans grootbedrijf. Om te zorgen dat de culturen langzaam naar elkaar toe konden groeien, hebben we meteen een cultuurintegratieprogramma opgezet met het managementteam van Renault. Het hoofddoel was kraakhelder: eerst de menselijk kant van deze overname op één lijn brengen, daarna pas de producten. Uiteindelijk heeft het ons drie jaar gekost om de kwaliteitsstrategie te ontwikkelen zoals wij die allemaal graag zouden willen zien bij de trekkers. Dat lijkt lang, maar het is voor productiebedrijven van deze omvang best wel snel.”
Het mag gezegd dat Claas de laatste 22 jaar echt veel investeerde in de ontwikkeling van nieuwe trekkers én de modernisering van de fabriek in Le Mans (zie tijdlijn). De resultaten bij trekkertests en de awards die het won bij onder meer de Tractor Of The Year, bewijzen dat Claas goed meekan.
Toch is er één smetje in al die jaren dat zowel eindgebruikers als dealers telkens benoemen: de introductie van de eerste Axion-series in 2006. De trekkers kampten met vele problemen, met name in en rond de motor; tot zelfs kromgetrokken motorblokken aan toe. Menige dealer krijgt er buikpijn van als hij eraan terugdenkt. Maar dealers erkennen ook: Claas liep er niet voor weg en loste de problemen op. Menige loonwerker die destijds zo’n Axion kocht, rijdt nu nog steeds met een Claas-trekker, zeggen ze.
Uit de gesprekken die we voerden voor dit artikel mag samenvattend worden gesteld dat de overname, de doorontwikkeling en de huidige status van de Claas-trekkers een weg was die niet vanzelf verliep, maar uiteindelijk wel is geslaagd. Desondanks is het marktaandeel van Claas-trekkers in Nederland nog altijd niet hoger dan 4,5 à 5%. Op Europees niveau is dat al een jaar of tien een stabiele 5,4 tot 6% marktaandeel. Kamps de Wild ambieerde destijds 10%.
Toch past de strategie wel bij een familiebedrijf zoals Claas. Of zoals Helmut Claas zelf verklaarde op de Agritechnica in 2003: “Wij gaan geen marktaandeel kopen via een agressief prijsbeleid. Nee. Wij willen de markt ‘dienen’ en komen met trekkers die onze klanten passen, met de juiste mix van vermogen, kwaliteit, betrouwbaarheid en service. Net zoals we dat nu doen met onze oogstmachines.”
Hij voegde daar heel treffend aan toe: “Ik heb persoonlijk een zeer groot vertrouwen in de kwaliteit van onze eigen trekkers. Als dat niet het geval was, had ik nooit mijn eigen naam erop gezet.”
Auteur: Bas van Hattum
Foto’s: Archief TREKKER, Henk Riswick, Mark Pasveer
Auteur: Bas van Hattum
Ben je geïnteresseerd in het TREKKER-jaarboek 2026 ‘Renault en Claas’? Neem een abonnement op TREKKER of mail naar Misset-klantenservice.
Gerelateerde tags: Bedrijfsvoering, Claas, Jaarboek, Renault
