Het spotsprayen van onkruiden was een aantal jaren geleden nog bijzonder. Inmiddels is de toepassing wijdverbreid en een bekend begrip onder akkerbouwers, loonwerkers en ook (melk)veehouders. Voor welke methode kies je en wat zijn de voor- en nadelen?
Spotsprayen betekent (heel) pleksgewijs spuiten. Afhankelijk van de grootte van een spot kan dat zelfs plantspecifiek, met spots ofwel vakjes van veelal 6 bij 6 centimeter. Meestal is dat een spot op het grondoppervlak, want spotsprayen wordt primair ingezet voor onkruidbestrijding en bestrijding van opslagplanten, vooral aardappelopslag.
Het was ook precies die toepassing – aardappelopslagbestrijding – die in 2024 de doorbraak betekende van de Ecorobotix ARA. Een gedragen ultraprecisie-spotsprayer van 6 meter breed met elke 4 centimeter een spuitdop, 156 in totaal. De Zwitserse fabrikant beproefde de techniek eerder al op een veldrobot, maar een doorbraak daarmee bleef uit.
Met de gedragen Ara was het raak. ‘Business case Ecorobotix ARA-spotsprayer klopt als een bus’ kopte TREKKER twee jaar geleden. Dat was vooral te danken aan het Nederlandse bedrijf Doorgrond, dat in samenwerking met de fabrikant algoritmes ontwikkelde voor aardappelopslagbestrijding in uien en suikerbieten, en aan dealerbedrijf Abemec.
Ineens was daar een werkbaar en betaalbaar alternatief voor het arbeidsintensieve bestrijden van aardappelopslag. Minder groeiremming en dus extra opbrengsten in uien is veelal de primaire reden voor akkerbouwers om erin te investeren of ermee te werken in plaats van met een veldspuit.
Ecorobotix was eind 2020 niet de eerste fabrikant met een ultraprecisie-spotsprayer. Maar het opende wel de deur naar het succes ervan in akkerbouwgewassen. De Duitse fabrikanten Allgäu Automation en Rumex waren (iets) eerder, maar legden zich aanvankelijk toe op de bestrijding van ridderzuring in grasland. Dat doet Allgäu Automation nog steeds.
Rumex breidde het aantal algoritmes uit en is ook in akkerbouwgewassen actief. Importeur Farmstore kan inmiddels de eerste spotsprayers van de Oostenrijkse fabrikant Farm-ING leveren.
De (op)komst van de genoemde ultraprecisie-spotsprayers betekent niet dat spotsprayen met een veldspuit ineens oninteressant of irrelevant is. Integendeel. Aanvankelijk had je daarvoor een prijzig camerasysteem nodig op de spuitboom. In Nederland het meest bekend is de AiCPlus-techniek van Agrifac. Het algoritme erachter moet in 40 milliseconden beslissen of iets een onkruid is en vervolgens de juiste spuitdop(pen) activeren. Op een 36 meter brede spuitboom krijg je voor €146.000 36 camera’s die continu speuren naar onkruiden. Dit maakt de techniek in Nederland eigenlijk alleen interessant voor hoogsalderende gewassen, waarbij de fabrikant specifiek aardbeien en prei als voorbeelden noemt.
Veldspuitfabrikanten schermen vooral met capaciteit als argument tegenover ultraprecisie-spotsprayers. Toch geeft Agrifac aan dat argument te hebben overschat en daarmee het succes van ultraprecisie-spotsprayers en ook laserwieders te hebben onderschat. Wel wijst het op de extra sporen buiten de spuitsporen om bij de smallere spotsprayers. Ecorobotix-importeur Abemec houdt het op een maximale rijsnelheid van 7,2 km/u met een 6 meter brede ARA, en ervaart dat loonwerkers gemiddeld €200 per hectare vragen voor een behandeling.
Volgens Doorgrond (dat tegenwoordig de gebruikers van de Ecorobotix ARA technisch ondersteunt) kun je, uitgaand van een dosering van 200 liter per hectare, maximaal 7,2 km/u rijden met de Ara. Hogere doseringen vragen om lagere snelheden, zodat 5 à 6 km/u in de praktijk gebruikelijker is. Interessant in dit verband zijn uitkomsten van een test van Syngenta die Farmstore aanhaalt. Die wijst volgens de importeur uit dat bij ultraprecisie-spotsprayers met een gesloten kap de effectiviteit van de bespuiting afneemt bij rijsnelheden boven 4,5 km/u. Dit onder meer als gevolg van werveling en vacuümwerking onder de kap van de spotsprayer.
Lees verder onder foto’s en kader
Onkruiden en opslagplanten spotsprayen met een reguliere veldspuit zonder dure cameratechniek is ook een mogelijkheid. Dit is een eenvoudige en relatief voordelige optie, waarvoor in feite elke veldspuit geschikt is. Door de onkruiden in kaart te (laten) brengen met een drone of zelfs met satellieten, en op basis daarvan een taakkaart voor onkruidbestrijding te maken, turn je nagenoeg elke veldspuit om in een spotsprayer.
Mechan is een van de aanbieders van een dergelijke service, onder de naam CropSaver. De importeur rekent €50 tot €70 per hectare, afhankelijk van de oppervlakte. Enkel het per drone in beeld brengen van percelen kost bij Mechan €30 per hectare. De gegenereerde taakkaart heeft veelal een raster- of gridgrootte van 25 bij 25 of 30 bij 30 centimeter.
Het opsplitsen van detectie en bespuiting in twee fasen heeft zowel voor- als nadelen. Zo heeft het algoritme meer tijd om te beslissen of een plant gewenst of ongewenst is en desgewenst kan iemand meekijken. Een taakkaart maken heeft ook als voordeel dat je vooraf weet hoeveel spuitvloeistof je aan moet maken, zodat je minder of helemaal geen restvloeistof overhoudt.
Een nadeel is dat er een doorlooptijd is tussen aanvraag/inhuren van een dronevlucht en de levering van een taakkaart. Het weer kan dan roet in het eten gooien bij de planning van bespuitingen die kritisch zijn. Dit speelt bij de bestrijding van distels en ridderzuring in grasland geen rol. Daar is de prijs per hectare juist doorslaggevend.
Een nadeel dat ook wordt genoemd is dat er verschil kan zitten tussen de onkruidposities en gps-coördinaten die de drone hanteert en die van een spuitboom. Bovendien beweegt een spuitboom altijd (iets) ten opzichte van de rijrichting en de ondergrond. Als de onkruidposities op de taakkaart en in werkelijkheid niet overeenkomen, spuit je telkens wel in spots maar niet op de juiste plek. Mede om deze reden is de rastergrootte van een taakkaart nogal eens groter dan de afstand van de spuitdoppen, en neemt de kans op gewasschade toe bij gebruik van een non-selectief herbicide. In hoogsalderende gewassen is dit argument vaak de doorslaggevende reden voor akkerbouwers om te kiezen voor een ultraprecisie-spotsprayer, in plaats van voor een veldspuit met camerasysteem of te werken met taakkaarten.
Technisch gezien zijn de precisie – de minimale grootte van de spots – en de capaciteit (werkbreedte, rijsnelheid en slagkracht) onderscheidend. Aan de roep om bredere ultraprecisie-spotsprayers voor akkerbouwgewassen wordt inmiddels gehoor gegeven. Importeur Landkracht Agri levert de 9 meter brede Rumex RXF 900-spotsprayer. Farmstore levert naast een 9 meter brede SpotSprayING-spotsprayer ook 7,5 en 12 meter brede uitvoeringen. Ter indicatie: die laatste kost €250.000 in aanschaf plus jaarlijks €8.500 voor ondersteuning, service en nieuwe algoritmes. Abemec levert vanaf het derde kwartaal dit jaar 9 en 12 meter brede Ecorobotix Ara’s. Een 6 meter brede ARA kost momenteel €134.000 plus jaarlijks €6.500 voor basisondersteuning en drie algoritmes (ofwel gewassen). Een 9 meter brede ARA gaat €180.000 kosten, van de 12 meter brede uitvoering is de prijs nog niet bekend.
Qua effectiviteit lukt onkruid bestrijden met een ultraprecisie-spotsprayer in de akkerbouw, zonder inzet van een bodemherbicide volvelds, alleen onder gunstige omstandigheden met een relatief geringe onkruiddruk. Dat wil zeggen: op zwaardere grondsoorten onder niet te natte omstandigheden in rijgewassen zoals chicorei, groentegewassen, suikerbieten en uien. Bovendien blijft een veldspuit nodig voor toediening van fungiciden en insecticiden.
Gerelateerde tags: Gewasbescherming, Precisielandbouw, Spuitmachines
