In het Limburgse Evertsoord staat het melkveebedrijf van familie Van Helmond. Met een uitgebreid maar kostenefficiënt machinepark doen de melkveehouders alles zelf. Foto’s: Matthijs Verhagen
Op de grens tussen Limburg en Noord-Brabant staat in Evertsoord het melkveebedrijf van familie Van Helmond. De hond heet Massey, de voormalige kat Fergie. Welk trekkermerk er in de schuur staat is dus geen raadsel.
De rij van zes Massey Fergusons staat er netjes bij, daar zit zéker een stukje liefhebberij in. Toch zijn de Van Helmonds glashelder: het zijn de 240 koeien die het inkomen brengen. Het machinepark staat volledig ten dienste van het rendement bij de koeien. Tegelijkertijd zit het werken met machines ook in de genen, met een oom en neven die loonwerker zijn.
Van Helmond doet praktisch alle landwerk zelf met een compleet machinepark. Van de grondbewerking, de bemesting, het zaaien van mais en de graswinning, tot aan het hakselen van de mais in het najaar en het maaien van de sloten met een mobiele graafmachine. Met de mesttank en kippers konden ze ook bijspringen in het loonbedrijf van de familie enkele dorpen verderop. Zo was er best wat samenwerking over en weer.
Groeien met capaciteitsmachines
Met de jaren groeide het loonbedrijf met capaciteitsmachines en andersom melkt Van Helmond nu meer koeien. Het maakt wel duidelijk waar de voorliefde voor het ijzerwerk vandaan komt. “Machinewerk vinden we allemaal mooi”, zegt Dirk van Helmond, die er direct aan toevoegt dat het wel moet renderen. “Het moet geen hobby worden.” Het werk geeft bovendien variatie naast het werk tussen de koeien. Ook voor de medewerkers. Van Helmond streeft ernaar om het dagelijkse werk in de stal na de middag af te ronden. Daarna is er tijd voor klussen en onderhoud in de winter of landwerk in het seizoen.
De druk dat er elke dag extra mankracht nodig is om te melken, is onlangs weggevallen. Afgelopen jaar werd de 2×10 rapid-exitmelkstal ingeruild voor vier Lely-melkrobots. Door alle machinewerk en onderhoud zelf te doen, blijven medewerkers nodig. “Dat vind ik ook prettiger werken dan alleen.”
Lees verder onder de foto’s en kader
Dirk van Helmond (35) nam recent het melkveebedrijf in Evertsoord (L.) over van zijn ouders, die ook nog steeds actief zijn in het bedrijf. Vader Jos (62) begon in 1982 met veertig koeien, en via constante eigen aanwas groeide dat verder. Nu houdt Dirk samen met zijn vrouw Wilmie (37) zo’n 240 koeien in een ruime stal uit 2012. De gemiddelde productie is 9.200 liter. De Van Helmonds kiezen bewust voor een robuuste koe die makkelijk melkt. Er is 110 hectare grond in gebruik.
Nieuw te duur? Dan zelf bouwen
Van Helmond is kritisch bij investeringen; een machine moet écht iets toevoegen en renderen. En goed is goed. Daarom rijdt er bijvoorbeeld geen minishovel rond op het bedrijf, maar vertrouwen de Van Helmonds al meer dan twintig jaar op twee eenvoudige maar oerbetrouwbare Japanse Kumiai-tuinbouwtrekkertjes. Eentje om het voer aan te schuiven en de andere is uitgerust met een zaagselstrooier en mestriekje eraan.
Goed is goed. Zo is er geen minishovel op het erf te vinden. In plaats daarvan rijden er al meer dan twintig jaar twee onverwoestbare Japanse Kumiai-compacttrekkertjes om het voer aan te schuiven en de boxen in te strooien.
Is iets nieuw kopen te duur, dan is zelf maken zeker een optie. Zo bouwde de melkveehouder uit gebruikte onderdelen een eigen luchtdrukwisselsysteem op de mesttank, met een externe compressor in de zelfgebouwde frontbumper. Een oude cultivator staat op de nominatie om deze winter een graslandwoeler te worden. Hoewel Van Helmond bewust wikt en weegt, staat er inmiddels wel degelijk een vrij compleet machinepark in de schuur. De trekkers zijn gemiddeld wat op leeftijd en om de levensduur te waarborgen is hij scherp op het onderhoud.
Investeren in een bandendrukwisselsysteem vond de melkveehouder te prijzig, dus is in de winter zélf een systeem bedacht en gebouwd. Inclusief compressor, die in de zelfgebouwde frontbumper is verwerkt.
Fan van Massey Ferguson 6200-serie
In de familiehistorie is het al veertig jaar Massey Ferguson wat de klok slaat. De jongste trekker is in 2011 nieuw gekocht, de andere trekkers stammen uit 2001. Van Helmond is fan van de 6200-series op het bedrijf. “Daarmee rijden we heel plezierig. De 6200’s zijn technisch écht goed en qua onderhoud nog heel eenvoudig om zelf aan te sleutelen.”
De nieuwere 6400’s zijn iets complexer. Deze trekker kende op technisch vlak ook een beetje een valse start, maar draait nu goed. Van Helmond realiseert zich zo wel dat nieuwer niet altijd beter is. “Bij een storingscode ben je bij een 6400 toch op een dealer aangewezen, de 6200 maken we zelf. Het is niet zo dat het allemaal niks mag kosten, maar zelf doen heeft wel de voorkeur. Ik mis op de trekkers die we nu hebben niks voor ons dagelijkse werk, dus inruilen is niet aan de orde.” Vijf jaar geleden kwam op twee van de trekkers gps. “Dat verdient zich niet direct terug, dus kiezen we bewust voor een simpel en wat goedkoper systeem.”
In een gehuurde winterstalling staan de werktuigen, waaronder drie beregeningshaspels. Het is op de zandgrond waarop Van Helmond boert niet uitzonderlijk dat ze allemaal tegelijk draaien om de groei in het gras te houden.
Rijden tot het op is
Het zelf hakselen begon in 2003. “Dat was met een getrokken MF 630, die we nog steeds hebben staan omdat de inruilprijs erg laag was. Het is eigenlijk een omgekleurde Pöttinger Mex 6”, legt Van Helmond uit. Dit bevalt goed. Sinds 2017 is er een gebruikte Claas Jaguar 840, met tevens een Kemper-bek om ook zelf de mais te kunnen hakselen.
In het afgewogen machinepark lijkt de hakselaar een uitspatting. Toch relativeert Van Helmond dat. “Als je zo’n machine netjes bijhoudt, schoonmaakt en onderhoudt, vallen de kosten wel mee. Natuurlijk heb je wel kosten voor de slijtdelen, maar die zijn normaal gesproken ook in het hakseltarief bij de loonwerker verwerkt. Wij draaien minder uren, dus is de slijtage ook minder. Wel heb je natuurlijk de verzekering, omdat het een zelfrijder is.”
Ook hier is het eigen onderhoud cruciaal. “We moeten zo’n machine rijden tot hij echt op is, inruilen voor een jongere machine kan in mijn ogen niet uit. Hetzelfde geldt voor de trekkers.”
We moeten een machine rijden tot hij echt op is, inruilen voor een jongere machine kan in mijn ogen niet uit
Carrier, kippers en afschuifwagen
Om de oogst naar huis te rijden zijn er een carrier met een arsenaal containerbakken in diverse afmetingen, enkele kippers, en een 40-kuubs Kaweco-afschuifwagen. “Dat vonden mijn vader en ik altijd een mooi principe. We kunnen het gras dan nog een keer aandrukken en toch wel aanzienlijk meer meenemen. Ook is het vrij simpel, want je hebt geen bodemketting.” Alles is gebruikt gekocht. Arbeid is geen probleem. “We hebben een aantal mensen die ons graag willen helpen. Deels de medewerkers die ook bij de koeien helpen, maar ook wel daarbuiten. Mensen die het leuk vinden, die maken vaak ook wel tijd.”
Wat betreft hooibouw koos Van Helmond wel altijd voor nieuw, het bedrijf was een trouwe Lely-klant. “Met name de maaiers trekken echt licht, is onze ervaring.” Vanwege de eerdere getrokken hakselaar werd destijds gekozen voor een niet al te brede 8,5 meter dubbele Lely-hark, om een niet al te dik zwad te hebben. Die draait nog steeds prima. Ook de schudders van Lely bevielen dusdanig goed dat er afgelopen jaar een 15-meterse Lely Lotus-schudder bijkwam, bij uitzondering een gebruikte. “Eerder waren we ook op zoek naar een jonggebruikte Lely-triplemaaier, maar dat viel niet mee. Toen kwam een van de verkopers met een nieuwe SIP. Na een demo kochten we die in 2019, en deze bevalt nog steeds goed.”
De werkplaats doet tevens dienst als machineberging. Meer ruimte is een wens, al staan alle machines met wat passen en meten onder dak. Rechtsachter zie je de 9-meterse SIP-vlindermaaier.
Simpel is de sleutel
Bij het voeren en zelf inkuilen is een belangrijke rol weggelegd voor de JCB 416-wiellader, die ze als demo kochten. “We wilden liever geen hydrostaat vanwege het werken op de kuil. We hebben lang gezocht naar een gebruikte machine met een converterbak. Deze JCB is geen JCB Agri-uitvoering maar heeft wel wat meer motorvermogen. Dus op de kuil een prima machine voor ons.”
Aan de machine hangt een puinbak die de veehouder zelf heeft verbreed tot 3 meter. “Het moet betaalbaar blijven om er iets mee te kunnen verdienen. We kunnen wel een mooie grasriek of verdeler kopen, maar als je kijkt hoeveel uur je het op jaarbasis gebruikt, dan rendeert dat niet. Het moet simpel zijn”, besluit de veehouder. Niet te complex dus, wel mooi compleet.
