Terug naar nieuwsoverzicht

Keus genoeg om te sturen ‘zonder handen’

Overzicht universele stuurautomaten

Zo’n twintig jaar geleden begon de gps-stuurautomaat aan z’n opmars in Nederland. Vandaag de dag gebruikt het merendeel van de akkerbouwers ze, en hiernaast ook veel loonwerkers en steeds meer veehouders. Welke (trekker)merkonafhankelijke systemen zijn er?

De stuurautomaat – een systeem om met behulp van satellietsignalen ‘zonder handen’ automatisch recht te rijden en patronen te volgen – werd niet in de Verenigde Staten uitgevonden, zoals vaak ten onrechte wordt gedacht, maar in Australië. Door een boerenzoon welteverstaan.

In 1993 (nog vóór het Amerikaanse Global Positioning System (gps) officieel operationeel werd in 1995) daagde boer Mike Mailler uit de Australische deelstaat New South Wales zijn zoon en elektrotechnicus Robert uit een systeem te bouwen dat zijn zelfrijdende spuit automatisch in een rechte lijn kon laten rijden. Het duurde even, maar in 1997 kon Mike gebruikmaken van het zelf ontwikkelde systeem. Vanwege het succes ervan schakelden de Maillers op hun bedrijf over op boeren met vaste rijpaden, en noteerden ze als resultaat een productiestijging van maar liefst 40%.

Lees verder onder de foto

Bij een elektrische stuurautomaat bedient het systeem het originele stuurwiel of de stuurkolom, óf wordt een apart stuur gemonteerd. Een hydraulische stuurautomaat grijpt rechtstreeks in op de orbitrol.

Bij een elektrische stuurautomaat bedient het systeem het originele stuurwiel of de stuurkolom, óf wordt een apart stuur gemonteerd. Een hydraulische stuurautomaat grijpt rechtstreeks in op de orbitrol.

Pioniers

Het leidde tot de oprichting van ’s werelds eerste stuurautomatenfabrikant, Beeline Technologies. Een pre-productiemodel van hun Beeline Arro-systeem voor twee van hun John Deere 9400-trekkers kostte destijds 40.000 Australische dollar per trekker, plus 15.000 dollar voor een basisstation voor de vereiste nauwkeurigheid. Dat komt na inflatiecorrectie en omrekenen naar euro overeen met ruim € 42.000 plus € 16.000 nu! Hun technologie is ondertussen in Chinese handen, omgedoopt tot Hemisphere GNSS.

John Deere en Trimble hadden ook vroeg oog voor het potentieel van gps en stuurautomaten. Ze kwamen ermee op de markt na de overname van een of meer gespecialiseerde bedrijven. De Trimble-importeur van destijds, Geometius, verkocht zijn eerste RTK-gps autopilot in Nederland in 2003 aan een biologische akkerbouwer met een systeem van vaste rijpaden.

Hoge adoptiegraad

Sinds die tijd is de adoptiegraad in Nederland gestaag toegenomen. Volgens jaarlijks onderzoek van marktonderzoeker AgriDirect heeft meer dan 50% van de ruim 2.000 ondervraagde akkerbouwers begin 2021 gps (in welke vorm dan ook) op een of meerdere machines. Diezelfde 50% gebruikt het op de trekker, en 29% eveneens op de veldspuit. Van de bedrijven met een areaal van 100 hectare of meer gebruikt zelfs 90% gps. Investering in gps in de nabije toekomst geeft 7% aan. Ter vergelijking: ook 90% van de Australische boeren gebruikt tegenwoordig een stuurautomaat.

TREKKER besteedde vanaf het begin aandacht aan de ontwikkelingen rondom stuurautomaten, met onder meer in 2014/2015 een heuse serie over de meerwaarde ervan. In 2019, TREKKER 370/71, testten we zes fabrieksmatige oplossingen. In samenwerking met Future Farming vroegen we dit keer 14 fabrikanten van universele, merkonafhankelijke stuurautomaten naar hun mogelijkheden. De systemen van fabrikanten die tijdig reageerden op onze oproep staan in dit overzicht.

Van € 200 tot € 19.600

De vanafprijzen lopen uiteen van € 200 tot bijna € 19.600. De laagste prijs geldt voor een softwarelicentie van het Spaanse Cerea bedoeld voor ‘zelfgemaakte’ (elektrische) stuursystemen. Het meest betaalbare ‘gebruiksklare’ systeem wordt door datzelfde Cerea aangeboden, en wel voor € 4.670. Het duurste systeem in het overzicht kun je aanschaffen bij Ag Leader voor € 19.585. Gemiddeld heb je het momenteel over vanafprijzen voor zowel elektrische als hydraulisch automatische besturingssystemen van € 7.000 tot € 9.000. Let wel: vanaf. De samenstelling, de mogelijkheden en al dan niet de aanschaf van een terminal kunnen grote prijsverschillen opleveren. Ook kan de internationale prijsstelling in het overzicht afwijken van de Nederlandse prijsstelling. Niettemin zijn het heel andere prijzen dan de ruim € 42.000 van de eerste Beeline-systemen eind vorige eeuw.

Ook ten aanzien van andere aspecten waren er diverse ontwikkelingen. Zo kun je een stuurautomaat soms al activeren vanaf slechts 0,07 km/u, dat is 70 meter per uur! En bij sommige fabrikanten kun je het systeem zelfs vanuit stilstand activeren. De maximale rijsnelheden zijn ook gestegen, naar maar liefst 48 km/u.

Vijf satellietnetwerken

Aanvankelijk kon je alleen de Amerikaanse gps-satellieten gebruiken. Tegenwoordig zijn vijf satellietsystemen operationeel: GPS, Glonass uit Rusland, het Chinese BeiDou, ons Europese Galileo en Quasi-Zenith/QZSS. Vergeet die laatste maar weer snel, want dat Japanse systeem werkt alleen in Azië.

Maar er zijn meer technologische ontwikkelingen waar je als gebruiker van kunt profiteren. Zoals Isobus-compatibiliteit en licenties, gestandaardiseerde formaten voor gegevensuitwisseling, automatisch keren op kopakkers, en oplossingen om bij tijdelijk wegvallen van correctie- en/of satellietsignalen door te kunnen werken. En als je een getrokken of zelfrijdende veldspuit gebruikt, kan het maximale aantal bedienbare secties nu oplopen tot zelfs 255!

Tekst: René Koerhuis

Foto’s: fabrikanten

Fabrikant: Ag Leader (VS)

Type: SteadySteer (elektrisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: StableLoc: RTK naar Egnos en terug. Tijdsduur afhankelijk instellingen

Terminal: InCommand 800 (8 inch) of 1200 (12 inch)

Activeren: in meeste gevallen ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: ESRI Shape, beperkt Iso-XML

Rijsnelheden: 1,6 tot 45 km/u

Spoortypen/patronen: rechte AB-lijn, identieke bocht, adaptieve bocht, cirkels, rijpaden, toegangspaden/inritten en patroongroepering (voor sommige patronen), ander voertuig volgen

Aantal bedienbare secties: 36 of 255 met ECU van derden

Software-updates: 2 tot 3 keer per jaar, gratis

Licenties: vanaf € 750

Vanafprijs: € 7.915 inclusief voertuigkit

Fabrikant: Ag Leader (VS)

Type: SteerCommand Z2 (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: StableLoc: RTK naar Egnos en terug. Tijdsduur afhankelijk instellingen

Terminal: InCommand 800 (8 inch) of 1200 (12 inch)

Activeren: in meeste gevallen ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: ESRI Shape, beperkt Iso-XML

Rijsnelheden: 1,6 tot 45 km/u

Spoortypen/patronen: rechte AB-lijn, identieke bocht, adaptieve bocht, cirkels, rijpaden, toegangspaden/inritten en patroongroepering (voor sommige patronen), ander voertuig volgen

Aantal bedienbare secties: 36 of 255 met ECU van derden

Software-updates: 2 tot 3 keer per jaar, gratis

Licenties: vanaf € 750

Vanafprijs: € 7.990 inclusief Canbus-voertuigkit

Fabrikant: Ag Leader (VS)

Type: SteerCommand Z2 DualTrac (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: StableLoc: RTK naar Egnos en terug. Tijdsduur afhankelijk instellingen

Terminal: InCommand 800 (8 inch) of 1200 (12 inch)

Activeren: in meeste gevallen ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: ESRI Shape, beperkt Iso-XML

Rijsnelheden: 0,08 tot 45 km/u, inschakelen vanuit stilstand

Spoortypen/patronen: rechte AB-lijn, identieke bocht, adaptieve bocht, cirkels, rijpaden, toegangspaden/inritten en patroongroepering (voor sommige patronen), ander voertuig volgen

Aantal bedienbare secties: 36 of 255 met ECU van derden

Software-updates: 2 tot 3 keer per jaar, gratis

Licenties: vanaf € 750

Vanafprijs: € 19.585 inclusief Canbus-voertuigkit

Fabrikant: I&S Cerea (Spanje)

Type: Autosteer kit (elektrisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass, Galileo, BeiDou en Quasi-Zenith/QZSS

Backup bij signaalverlies: nog 1 minuut RTK-nauwkeurigheid

Terminal: (eigen) tablet

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: automatisch

Isobus: nee

Dataformaten: ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,5 tot 20 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, krommen/bochten, cirkels en contouren

Aantal bedienbare secties: 12

Software-updates: 4 keer per jaar, gratis

Licenties: enkel voor de stuurautomaat app, € 200

Vanafprijs: € 200 (software licentie), € 4.670 (gebruiksklaar)

Fabrikant: FieldBee (Nederland en Oekraïne)

Type: autosteer system (elektrisch en hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass, Galileo en BeiDou

Backup bij signaalverlies: nog 99 seconden RTK-nauwkeurigheid

Terminal: eigen Android-telefoon of tablet

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: komt in 2022

Dataformaten: ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,8 tot 42 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, krommen/bochten, kopakkers (interne perceelsgrenzen) en vrije vormen

Aantal bedienbare secties: geen

Software-updates: 6 tot 4 keer per jaar, gratis

Licenties: enkel voor de stuurautomaat app, € 119/jaar

Vanafprijs: € 6.700 (gebruiksklaar)

Fabrikant: Hexagon (Brazilië)

Type: HxGN AgrOn Auto Steering (elektrisch en hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: geen

Terminal: 5 inch, 7 inch en 10 inch, capacitief

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: i.c.m. 7 inch en 10 inch terminals

Dataformaten: ESRI Shape

Rijsnelheden: elektrisch 1,6 tot 25 km/u, hydraulisch 0,5 tot 25 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, krommen/bochten, cirkels en vrije vormen

Aantal bedienbare secties: 64

Software-updates: 2 tot 3 keer per jaar, gratis

Licenties: Isobus TC/UT € 450, Isobus TC+UT € 650

Vanafprijs: elektrisch € 4.900 (RTK € 8.600), hydraulisch € 9.000

Fabrikant: John Deere (VS)

Type: AutoTrac Universal 300 (elektrisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: RTK Extend: tot 14 dagen RTK-nauwkeurigheid

Terminal: Gen4 4240 (8,4 inch), Gen4 4640 (10,4 inch)

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,5 tot 27 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, identieke bocht, adaptieve bocht, cirkels, kopakkerwerkgangen, toegangspaden/inritten, interne perceelsgrenzen en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 3 keer per jaar, gratis

Licenties: SF3 (3 cm nauwkeurig), RTK (2 cm nauwkeurig)

Vanafprijs: € 8.490

Fabrikant: John Deere (VS) en Reichhardt (Duitsland)

Type: AutoTrac + GREEN FIT (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass

Backup bij signaalverlies: RTK Extend: tot 14 dagen RTK-nauwkeurigheid

Terminal: Gen4 4240 (8,4 inch), Gen4 4640 (10,4 inch)

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: niet automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,1 tot 37 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, identieke bocht, adaptieve bocht, cirkels, kopakkerwerkgangen, toegangspaden/inritten, interne perceelsgrenzen en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 3 keer per jaar, gratis

Licenties: SF3 (3 cm nauwkeurig), RTK (2 cm nauwkeurig)

Vanafprijs: op aanvraag

Fabrikant: Raven (VS)

Type: RS1 (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass en Galileo

Backup bij signaalverlies: RTK-L: tot 20 minuten RTK-nauwkeurigheid

Terminal: CR7 (7 inch), CR12 (12 inch), capacitief

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: Iso-XML, ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,07 tot 42 km/u, inschakelen vanuit stilstand

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, A+, krommen/bochten, cirkels, contouren, laatste werkgang, voorgeconfigureerd, interne perceelsgrenzen en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 4 keer per jaar, gratis

Licenties: Isobus TC-SC € 850, TC-GEO single € 805, TC-GEO multi € 1.080

Vanafprijs: € 6.250 (dgps)

Fabrikant: Trimble (VS)

Type: Autopilot Motor Drive (elektrisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass, Galileo, BeiDou en Quasi-Zenith/QZSS

Backup bij signaalverlies: xFill: tot 20 minuten RTK-nauwkeurigheid

Terminal: GFX-350 (8 inch), GFX-750 (10 inch) en TMX-2050 (12 inch), capacitief

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: Iso-XML, ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,36 tot 48 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, A+, krommen/bochten, cirkels, toegangspaden/inritten, kopakkers (interne perceelsgrenzen) en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 2+2 per jaar, gratis (dealers kunnen kosten rekenen)

Licenties: verschillende nauwkeurigheden en Isobus-licenties

Vanafprijs: € 9.000

Fabrikant: Trimble (VS)

Type: Autopilot (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass, Galileo, BeiDou en Quasi-Zenith/QZSS

Backup bij signaalverlies: xFill: tot 20 minuten RTK-nauwkeurigheid

Terminal: GFX-350 (8 inch), GFX-750 (10 inch) en TMX-2050 (12 inch), capacitief

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: Iso-XML, ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,07 tot 48 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, A+, krommen/bochten, cirkels, toegangspaden/inritten, kopakkers (interne perceelsgrenzen) en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 2+2 per jaar, gratis (dealers kunnen kosten rekenen)

Licenties: verschillende nauwkeurigheden en Isobus-licenties

Vanafprijs: € 10.500

btr

btr

Fabrikant: Trimble (VS)

Type: Autopilot Canbus (hydraulisch)

Satellietsystemen: GPS, Glonass, Galileo, BeiDou en Quasi-Zenith/QZSS

Backup bij signaalverlies: xFill: tot 20 minuten RTK-nauwkeurigheid

Terminal: GFX-350 (8 inch), GFX-750 (10 inch) en TMX-2050 (12 inch), capacitief

Activeren: ook met trekker-eigen knop

Draaien op kopakker: automatisch

Isobus: ja

Dataformaten: Iso-XML, ESRI Shape

Rijsnelheden: 0,07 tot 48 km/u

Spoortypen/patronen: rechte werkgangen, A+, krommen/bochten, cirkels, toegangspaden/inritten, kopakkers (interne perceelsgrenzen) en POI’s

Aantal bedienbare secties: 255

Software-updates: 2+2 per jaar, gratis (dealers kunnen kosten rekenen)

Licenties: verschillende nauwkeurigheden en Isobus-licenties

Vanafprijs: € 7.000

Gerelateerde tags:

Je las zojuist één van je gratis Premium artikelen

Onbeperkt lezen op trekkeronline.nl?
WORD ABONNEE

En lees meteen verder

Al abonnee? Log dan hier in.

Gerelateerde artikelen

Afbeelding artikel

Californië staat gebruik van autonome trekkers nog niet toe

Agentschap OSHSB van de Amerikaanse staat Californië heeft een petitie verworpen van fabrikant van autonome trekkers Monarch.
Afbeelding artikel

John Deere: kit voor autonoom rijden op elke grote trekker

Fabrikant John Deere streeft ernaar een kit voor autonoom rijden te leveren op elke grote trekker.
Afbeelding artikel

Onwaarschijnlijk dat Rusland trekkernavigatie verstoort

Twee oudere navigatiesystemen van fabrikant Ag Leader kampten deze week met storingen nadat zij data ontvingen van een satelliet van het...
Beheer
WP Admin