Mark Boxstark (54) in Oud-Zevenaar (Gld.) restaureerde een relatief zeldzame Fiat 350DT Special. Hij importeerde de trekker uit Portugal, in Nederland werd de machine nooit verkocht. Foto's: Hans Prinsen
Mark Boxstark, chauffeur bij de gemeente Zevenaar (Gld.), kwam zes jaar geleden een Fiat 350DT op het spoor. Een relatief zeldzame trekker die hem als Fiat-liefhebber wel aansprak. De koop werd beklonken. Na een periode van flink wat restaureren en onderdelen zoeken is de 350DT nu het pareltje van zijn collectie.
Wat heeft Mark Boxstark met trekkers?
“Ik ben zelf niet van een boerderij afkomstig, maar mijn oom, Jan Ambting in Beek (Gld.) had een loonbedrijf en reed Fiat-trekkers. Ik was vaak bij ome Jan, daar leerde ik trekkerrijden. Nog lange tijd heb ik in de maistijd een paar weken vrij genomen om bij mijn oom mee te rijden in de mais. Op een Fiat, onder andere een 160-90. Gewoon mooi werk. Besmet door het trekkervirus, was ik ook tien jaar lang bij het tractorpullingteam Incredible Deere. Een van de jongens van het team heeft ook geholpen bij het restaureren van de 350DT.
De 350DT is niet mijn eerste of enige trekker, al eerder stonden er een paar Fiats meer in de schuur. Onder andere een 1880 die af en toe voor de sleepwagen staat, maar ook nog enkele jongere trekkers uit de terracotta periode. Ook een smalspoortrekker uit het einde van het Fiat-tijdperk, net als mijn andere trekkers ook met vierwielaandrijving.”
Is het een Nederlandse trekker?
“Nee, voor zover bekend is de Fiat 350DT hier nieuw nooit verkocht. Je zult er ook nog steeds niet snel een tegenkomen, althans niet met voorwielaandrijving. Via de Fiat-app zag ik deze trekker in Portugal. Die bleek bij de buurman van een uit Nederland geëmigreerde boer te staan. Hij was aanvankelijk niet te koop, maar uiteindelijk konden we het toch eens worden.
Zonder voorwielaandrijving staan er in Nederland sowieso een stuk of zestig 350’s op kenteken. Specifiek als DT is niet met zekerheid te zeggen, omdat de exacte aanduiding bij de registratie enkele jaren geleden niet door iedereen even nauwkeurig is ingevuld. Maar op één hand houd je bij het tellen wel vrijwel zeker nog vingers over.”
Viel de trekker mee?
“De motor kregen we niet aan de praat. Hij zat niet vast, maar de brandstofpomp had een revisie nodig. We hebben er nieuwe verstuivers in gezet, maar uiteindelijk bleek het motortje toch helemaal versleten. Al met al was er veel werk aan, en bleek veel versleten. Velgen doorgeroest, de hef had versleten manchetten en het wormwiel van het stuurhuis bleek gebroken. Dat wijkt weer wat af van de andere types, maar ik heb er toch een weten te vinden. In Oost-Duitsland heb ik nog een originele zitting gevonden. Maar het is een relatief bijzonder trekkertje, dus het was wel de moeite waard. Al met al ging er zes jaar overheen om hem weer zo goed als mogelijk origineel en netjes te krijgen.”
Er ging zes jaar overheen om hem weer zo goed als mogelijk origineel en netjes te krijgen
Wat maakt de trekker zo bijzonder?
“Vooral de voorwielaandrijving maakt het binnen de 350-types wat apart. Om die 35 pk aan de grond te krijgen hadden ze in de jaren zeventig die voorwielaandrijving niet zo hard nodig, maar ze werden wel verkocht aan boeren in steil, heuvelachtig terrein. Met vierwielaandrijving is zo’n trekkertje op een steile helling veel stabieler. De aanduiding Special staat voor een doordraaiende aftakas met een dubbele platenkoppeling. Productieaantallen zijn moeilijk te achterhalen. Vast staat dat er van de Fiat 350 enkele duizenden zijn gemaakt. Het is best wel een succesvolle trekker geweest, maar als DT zal dat eerder om maximaal enkele honderden gaan.”
Hoe past deze trekker in het rijtje opvolgers van de 211R?
“De tweecilinders bij Fiat waren opvolgers van wat ooit begon met de La Picolla uit 1957. Ook die was al leverbaar met vierwielaandrijving. Types als de 250 en de 300 waren doorontwikkelingen van het tweecilindertje uit 1957 en meer gebouwd als verzorgingstrekker, met een smalle, slanke chassisbalk tussen de motor en de transmissie. De 350 is meer als een ‘gewone’ compacte trekker gebouwd, hoewel de achterbrug op zich is gemaakt zoals bij de 250. Door de portaalassen heeft de trekker toch behoorlijk wat bodemvrijheid, en is er ook genoeg ruimte onder de trekker voor een aandrijfas naar de voorwielaandrijving.”
De versnellingspook, handrem en hendel voor de hydrauliek zijn voor Fiat-trekkers uit de jaren zeventig herkenbare componenten. Een hefinrichting was in principe een optie, maar zal in de praktijk vrijwel de standaarduitvoering zijn geweest.
Chassisbalken zoals bij de 250 en de 300 ontbreken. Het zal een reden zijn dat bij de 350 de motor een versterkte carterpan kreeg.
Mede door de portaalassen aan de achterbrug heeft de trekker behoorlijk wat bodemvrijheid. Zo kan de aandrijfas onder de trekker naar het midden lopen en wordt niet opzij maar onder de transmissie afgetakt.
