Ultra-precisiezaaien draaide de afgelopen jaren vooral om drie zaken: exacte zaaidiepte, vaste plantafstand en betrouwbare enkelvoudige afleg. De Amerikaanse fabrikant Precision Planting voegt daar een vierde laag aan toe: de oriëntatie van het zaad in de zaaivoor.
Het systeem is ontwikkeld door het Amerikaanse bedrijf Precision Planting en richt zich op maïs en soja. Bij gangbare pneumatische zaaisystemen vallen zaden via een zaaipijp of -buis willekeurig in de sleuf: groeipunt omhoog, omlaag of zijwaarts. ArrowTube probeert dat toeval uit het proces te halen door elk zaadje actief te positioneren op basis van zijn vorm.
ArrowTube is opgebouwd rondom een pneumatisch zaaissysteem. De zaden worden eerst gedoseerd door dezaaischijf (ook wel zaaimeter genoemd), zoals bij moderne pneumatische precisiezaaimachines gebruikelijk is. Vanaf dat punt neemt ArrowTube het over.
Het zaadje wordt opgepakt door twee acceleratorwielen en maakt vervolgens een gecontroleerde ronde door een wokkel- of spiraalvormige geleidingsbuis. Die buis werkt als een waterglijbaan met bochten: eenmaal in de juiste baan zorgen vorm, rotatie en snelheid ervoor dat het zaad stabiel blijft liggen. Aan het einde van de buis wordt het zaad met hoge snelheid in de zaaivoor gebracht, waar het ‘vastklikt’ in een smalle gleuf die is gemaakt door een speciaal mesvormig zaaikouter.
Volgens de fabrikant komt de maïskorrel zo met de punt naar beneden en met het embryo zijwaarts in de bodem terecht.
Het embryo van maïs bevindt zich aan de zijkant van de korrel, nabij het puntje. Vanuit dit embryo start de kieming. Als een maïskorrel met het puntje naar beneden in de zaaivoor ligt, kan de kiemwortel direct omlaag groeien en kan de beschermhuls waaruit later de stengel groeit recht omhoog richting het bodemoppervlak groeien.
Ligt het zaadje verkeerd, dan moet de jonge plant eerst corrigeren en een bocht maken. Dat kost tijd en energie en kan leiden tot verschillen in opkomst binnen één rij.
Precision Planting stelt op basis van eigen meerjarige veldproeven (2018–2024) dat zaadoriëntatie invloed heeft op:
De fabrikant toont grafieken waarin verkeerde oriëntatie samenhangt met meetbaar opbrengstverlies door late opkomst. Concrete percentages en opbrengstcijfers worden door Precision Planting wel gedeeld in eigen presentaties en studies, maar onafhankelijke, publiek toegankelijke veldproeven van derden zijn op dit moment niet bekend. De claims zijn dus gebaseerd op fabrikantonderzoek.
ArrowTube past in een bredere ontwikkeling binnen precisiezaaien. Eerst kwamen systemen voor automatische drukregeling om de zaaidiepte constant te houden. Daarna volgden oplossingen die de zaaidiepte realtime aanpassen op basis van bodemvocht, gemeten met sensoren. Zaadoriëntatie is daarin de volgende verfijning: naast waar en hoe diep wordt nu ook gestuurd op hoe het zaad in de bodem ligt.
ArrowTube is ontwikkeld voor maïs en soja en staat gepland voor commerciële introductie eind 2026. De komende jaren zullen praktijkervaringen en onafhankelijke testen moeten uitwijzen of de extra techniek zich structureel terugbetaalt onder verschillende bodem- en teeltomstandigheden.
Tekst: Geert Hekkert
Gerelateerde tags: Precisielandbouw, Zaai- en pootmachines
