Miniaturenbouwer Henk Tipker (68) uit Alteveer (Gr.) werkte veertien jaar aan een melkveestal op schaal. Vrijwel volledig uit rvs en zelfs de kleinste details zijn aanwezig.
“Alles zit erin”, vertelt Henk Tipker. Op de landbouwminiaturenbeurs van L.C.N. in Houten (U.), vorig jaar oktober, toonde Henk zijn creatie waaraan hij veertien jaar heeft gewerkt. De stal die plaats heeft voor 128 stuks melkvee is geen fantasie, maar nagemaakt van de stal van Albert en Janitha Wolfs in Onstwedde. “Niks getekend, wel veel gemeten”, vertelt Henk. “En foto’s gemaakt.”
Op de beurs in Houten kreeg Henk veel reacties op zijn bouwwerk. Dat varieerde van mensen die erlangs lopen en ‘gewoon een koeienstal’ zien tot mensen die de tijd nemen om te ontdekken wat er aan details is aangebracht. En dat zijn er veel, eigenlijk alles wat je maar kunt bedenken. Papierrollen, leidingenwerk – tot aan de krachtvoerbakjes en de wasbakken toe.
Op zich al een klus om dat goed op schaal te maken, maar het bijzondere is dat alles van rvs is gemaakt. Het meeste is gelast, hoewel er ook wel is geschroefd. 1,5 tot 2 mm dik plaatmateriaal is de basis. De lijmpot kwam er vrijwel niet aan te pas.
Lees verder onder de foto’s: bekijk meer foto’s onderaan dit artikel
Alles is zelf gemaakt. Ook de spanten zijn uit plaatmateriaal gelast omdat geen standaard geschikte profielen beschikbaar zijn in rvs. De keuze voor dit materiaal wordt verklaard doordat Henk in zijn werkzame leven veel met rvs werkte. Ook het dunne rvs is goed te lassen, maar eenvoudig is het niet. Anders dan zwart ijzer is het een hele kunst om alles in vorm te houden, omdat het trekt. Rvs geleidt warmte slecht en zet veel uit. Daardoor trekt het makkelijk krom en plaatmateriaal gaat golven. Dun rvs las je met TIG-lastechniek: een wolfraamelektrode maakt het smeltbad, dat door een beschermgas wordt afgeschermd. Net als bij autogeen lassen kun je met een staafje materiaal toevoegen.
De uitleg is niet moeilijk, het uitvoeren is wat anders. Met de minuscule onderdeeltjes waar een miniaturenbouwer af en toe mee te maken heeft, is het oppassen dat de boel niet wegsmelt. Het beschermgas kan kleine onderdeeltjes wegblazen die je wilt vastpikken. Aan kleine onderdeeltjes ook geen gebrek voor deze 1:32 koeienstal, want zoals gezegd: alles zit erin, en voor zover mogelijk functioneert ook alles. De separatiehekken in de stal bewegen, en ook de deurtjes en de hekjes scharnieren.
Bezit van de zaak is soms het einde van het vermaak, maar Henk geniet nog elke dag van de details die hij wist aan te brengen. Zelfs de schuifjes van de krachtvoersilo’s kunnen open en dicht. “Dat is toch mooi”, glundert Henk als hij om zijn stal heenloopt en eigenlijk zelf nog weer verbaasd is over de kleine dingetjes die zijn aangebracht. Voor sommige onderdelen was er hulp van vroegere collega’s. Henk: “Ik ben lasser, maar geen frezer. En de gordijnen langs de gevel zijn genaaid door de vrouw van een vroegere collega.” De tl-armaturen zijn 3D-geprint, collega Jacob Kaspers maakte een aantal onderdelen op de draaibank.
Veertien jaar lang werkte Henk aan de stal. Niet dagelijks, maar enkele duizenden uren zijn er wel in gaan zitten. Als je uurloon zou rekenen, kon je er beslist een mooie auto of een zeiljacht van kopen. De drijvende kracht achter het project was de uitdaging om uit rvs wat moois te maken, de interesse in landbouw is een ander ding.
Hoewel Henk zelf niet van boeren afkomst is, heeft een deel van de familie wel een boerenbedrijf. Familie Michels, van wie hij de stal namaakte, is ook familie. De overbuurman is loonbedrijf Speelman, waar Henk bij gelegenheid ook wel met de trekker reed. En om het stukje land achter zijn woning te onderhouden staan er een gerestaureerde John Deere 920 en enkele werktuigen in de schuur. Het miniaturen bouwen is ook een beetje uit het verzamelen voortgekomen: John Deere-trekkers, omdat hij die mooi vindt.
Is de stal nu helemaal af, of krijgt het melkveebedrijf nog verdere uitbreiding? De mestsilo is in elk geval nog in aanbouw. Of er nog meer volgt, is de vraag. Dat daar heel wat tijd overheen zal gaan, dát staat vast. Rvs miniatuurbouw is voor mensen met veel geduld.
Gerelateerde tags: miniaturen
