In oktober 2024 kwamen de eerste berichten naar buiten en een jaar later is het zover: de nieuwe rooier van Graafstra, de Agra Warrior, rooit lelies op de manier zoals de bollentelers dat graag zien.
De nieuwe rooier van Graafstra maakte zijn debuut in de lelies. Productvriendelijkheid en veel (22 vierkante meter) zeefcapaciteit stonden bij het ontwerp voorop. De machine is modulair gebouwd om zo breed mogelijk inzetbaar te zijn. De invoer – voor lelies een beitelset over de volle breedte met een graafmat – is te vervangen voor andere invoersystemen in andere gewassen. De derde mat achterop is te vervangen voor een andere set, zoals een rollenset, table cleaner of een axiaalset, in geval de rooier in aardappelen wordt gebruikt. Twee doseerbanden deponeren dan het product goed verdeeld in de elevator.
De matten zijn 2,25 meter breed, waardoor de rooier verschillende breedtes van bedden aankan. In de bollenteelt is 1,80 meter vrij gebruikelijk, maar 2,25 meter wordt steeds vaker toegepast. In aardappelen zou het dan een drierijer worden. Alle matten zijn van gelijke breedte voor een zo vloeiend mogelijke productenstroom. Het eerste exemplaar van de Warrior draait bij het bollenbedrijf van de familie Markhorst in Brucht (Ov.).
De reden dat de Warrior is ontstaan, is het gegeven dat geen zelfrijdende wagenrooiers meer worden gebouwd. De gevraagde aantallen in de markt zijn te klein om het voor de bekende fabrikanten van aardappelrooiers nog interessant te maken. Gesprekken met enkele fabrikanten om op basis van hun machines een ideale bollenrooier te maken, liepen daarom op niets uit.
Een bunkerrooier is in de bollenteelt geen optie. De jongste Amac-zelfrijders, die veel in de bollenteelt worden gebruikt, zijn minimaal twintig jaar oud en raken ‘op’. Enkele zelfrijdende wagenrooiers van Grimme en Dewulf zijn wat jonger, maar ook die zijn al enige tijd uit productie.
Dat bracht Graafstra in contact met de Franse machinefabrikant Pouchain. Een inmiddels meer dan negentig jaar oud familiebedrijf in Noord-Frankrijk, dat vooral specialist is in witlofrooiers en op basis van zijn ervaring het zelfrijdende deel van de Warrior bouwde. Geen uitgeklede bestaande machine, maar een compleet nieuw frame. Hoewel de basis van de door Pouchain in 2021 geïntroduceerde vierrijige aardappel-bunkerrooier, de Oryx, er wel in te herkennen is. Pouchain heeft veel ervaring met zelfrijdende rooiers die onder moeilijke omstandigheden moeten opereren. Het was mede daardoor ook een interessante partner voor Graafstra om mee in zee te gaan.
Lees verder onder de foto’s; bekijk meer foto’s onderaan dit artikel
De basis is een frame rondom; niet een centraal chassis zoals dat bij vierrijige aardappelrooiers wel wordt toegepast. Het frame meet 3 meter buitenwerks op de maximale breedte voor toelating zonder ontheffing op de openbare weg.
De Warrior weegt minimaal 19 ton en daarvan rust 13 ton op de achteras. Uitgerust met rupsen komt daar nog een paar ton bij. Om de toegestane maximale aslast van 11 ton op de openbare weg niet te overschrijden, is achterop een uitklapbaar wielstel gemonteerd. De lelieoogst is altijd laat in het jaar en vaak onder slechte omstandigheden. Daarom waren rupsen achterop ook een grote wens van de telers. De keuze viel op een rupsstel van Zuidberg.
Het eerste exemplaar van de Agra Warrior draait bij bloembollenteler Markhorst in het Overijsselse Brucht. De bollenteler teelt op 1,80 meterbedden. Om die reden is de linker rups 76 centimeter breed en de rechter 92 centimeter. De achterste is bestuurbaar en rijdt iets, 1,5 graad, in hondengang om de rups royaal naast het nog te rooien bed te houden.
Naar keuze van de klant is voorzien dat er ook brede, grote luchtbanden op de achteras kunnen. Op rupsen loopt de Warrior op de weg maximaal 28 km/u. Bij die keuze is het midden gehouden tussen een redelijke snelheid op de weg en overmatige slijtage van de rupsen.
Op de Warrior staat een Claas Vista X11-cabine. Die is 20 graden draaibaar waardoor de chauffeur makkelijker zicht heeft op de elevator. Daar komt bij dat de cabine ver genoeg naar achteren staat voor goed zicht op de invoer en de eerste en deels de tweede zeefmat. De derde en vierde zeefmat heeft de chauffeur alleen via de camera’s in beeld. Voor transport kan de cabine 3,5 meter naar voren schuiven.
De 510 pk Volvo-motor heeft het makkelijk. In de lelies had de machine het dit jaar niet zo zwaar. Onder mooie omstandigheden op zwarte zandgrond in De Krim (Ov.) leverde de motor met 1.250 toeren voldoende vermogen. Het brandstofverbruik ligt dan gemiddeld op 25 tot 30 liter per uur. Omgerekend komt dat overeen met een gemiddeld geleverd vermogen van zo’n 120 pk om de hele machine aan te drijven. Let wel, gemiddeld. Want in het werk kan de piekbelasting hoger liggen. Gerekend naar de geïnstalleerde hydraulische capaciteit kan de machine onder maximale belasting het volledige motorvermogen overbrengen. Zie de technische gegevens.
Graafstra Machinebouw in Oosterwolde (Fr.) is gespecialiseerd in de mechanisatie van de bollenteelt. Van het planten tot in de kist levert het specialistische mechanisatie. Steeds vaker klonk de vraag uit de sector naar een rooier die specifiek geschikt (en ook voorál geschikt) is om lelies te rooien. Met een tiental partijen, telers en loonwerkers, zijn gesprekken gevoerd hoe de ideale rooier eruit zou zien. Een paar punten kwamen duidelijk naar voren: een zelfrijder op rupsen, een wagenrooier, geschikt voor 1,80 en 2,25 meter brede bedden, en super productvriendelijk. En een voorwaarde die Graafstra zichzelf stelde en de klanten zal bevallen: gebouwd uit componenten waarvan de levering van onderdelen voor de toekomst ook is gegarandeerd.
Met de Warrior bedient Graafstra een nichemarkt, en die reikt verder dan Nederland. Onder andere Zuid-Frankrijk, Nieuw-Zeeland en delen van Zuid-Amerika hebben teeltbedrijven die potentiële kandidaten zijn voor deze machine. Aan zeefcapaciteit en productvriendelijkheid komt de machine niks te kort. Net zo min als comfort voor de chauffeur. Er is nog geen prijs bekendgemaakt. Die is onder andere afhankelijk van gekozen opties. Een rupsstel bijvoorbeeld is gauw €50.000 meerprijs. Het is zeker dat het prijskaartje met het cijfer 5 zal beginnen, en afhankelijk van de keuzes met een 6.
Gerelateerde tags: Agra Warrior, Graafstra Machinebouw, Oogstmachines, Roooiers
